Werken als een monnik

Uiterst geconcentreerd werken aan een complexe taak, zonder enige vorm van afleiding. En dat uren achter elkaar. Of zelfs dagen, weken, maanden of jaren. 'Deep Work', noemt auteur Cal Newport dat. Het is een vaardigheid die in de huidige maatschappij steeds zeldzamer wordt, maar die tegelijkertijd nodiger is dan ooit.

DW is écht diep werk
In straf tempo 56 e-mails wegwerken vereist soms ook totale afzondering. Maar dat is niet wat DW is. Newport noemt dat oppervlakkig werk. DW is een taak waarbij je verstandelijke vermogens tot het uiterste benut worden.

De clou: aandacht is zeldzaam
Onderzoek wijst uit dat elk mens beschikt over een eindige hoeveelheid aandacht. In een omgeving waarin allerlei factoren vragen om aandacht, kun je daarom nooit genoeg concentratie opbrengen om echt diep te gaan.

DW is zeldzaam én gewild
In de huidige maatschappij moet je vaak snel complexe zaken kunnen leren. Dat vereist Deep Work. Terwijl het belang van DW groeit, daalt net aantal mensen dat goed zijn in DW. Als DW'er heb je dus een dikke streep voor op het gewone volk.

DW is leuk!
Wat ik dus dacht: DW is saai. Geen telefoon in de buurt, niet af en toe relaxen op Facebook. Van verveling loop je binnen de kortste keren helemaal vast. Fout. Dobberen in een meer van oppervlakkige afleiding, reageren op elk piepje, alles tegelijk doen, dat maakt dat je onderaan de streep juist minder voldoening voelt. DW brengt je in een flow en onderzoek wijst uit dat die toestand meer geluk oproept dan relaxen.

DW kost tijd
Ja en nee. Vooral nee eigenlijk. DW kost tijd in die zin dat je soms langer achter elkaar aan één taak bezig bent dan je ooit voor mogelijk had gehouden. Maar Newport legt juist uit dat DW ervoor zorgt dat je meer (veel meer) kunt doen in minder (veel minder) tijd.

Kwaliteit = tijd x focus

DW: ieder zijn eigen stijl
+Monastiek:
een beroemdheid op het gebied van DW is Donald Knuth. Hij wordt in brede kring beschouwd als de vader van de informatica. In 1990 nam hij afscheid van e-mail. Sindsdien is hij alleen per post bereikbaar. Zijn diep theoretische werk vraagt het vermogen om lang, onafgebroken en onafgeleid te kunnen werken.

+Bimodaal:
Lang niet iedereen is in een positie om maandenlang van de radar te verdwijnen. Voor hen kan het een uitkomst zijn om steeds afgekaderde DW-perioden in te lassen. Een week, enkele dagen of minimaal één dag.

+Ritmisch:
Blok elke dag enkele uren voor DW. Vroeg beginnen in de ochtend is daar erg goed voor geschikt, als je niet een extreem avondmens bent. Belangrijk is wel om routine in te bouwen. Als je elke dag moet kiezen om enkele uren offline te gaan, is de verleiding (te) groot om dat toch niet te doen.

+Journalistiek:
Newport stelt (opvallend genoeg) dat ervaren journalisten op willekeurige momenten in staat zijn om snel in een DW-modus te schieten als dat nodig is voor hun werk.

DW-Hacks
Trucs kunnen je over het dode punt heen helpen of je motivatie een zetje geven.

+Rituelen:
De plek waar je werkt, de manier waarop je werkt, wat je eet, wat je drinkt, wat er wel (of niet!) op je bureau ligt, welke muziek je wel (of niet!) luistert. Elke afwijking vraagt aandacht en aandacht is kostbaar.

+Het grote gebaar:
Toen J.K. Rowling, geestelijk moeder van Harry Potter, lange tijd geen letter op papier kreeg, zocht ze tijdelijk een nieuwe werkplek. Ze boekte de duurste suite van het beste hotel in de stad. Toen ze daar eenmaal zat, voelde ze zich verplicht om serieus aan de slag te gaan. Het werkte.

+Stel jezelf harde deadlines voor moeilijke taken. De deadlines moeten net aan haalbaar zijn. Je bent gedwongen om 'vol aan de bak' te gaan.

Wees lui
Je hebt rust nodig. Nee echt. De jongens en meisjes die van 8 AM tot 10 PM op kantoor zitten zijn niet alleen irritante strebers, ze zijn ook dom. Wetenschappelijk onderzoek van onze eigen Nederlands Ap Dijksterhuis heeft aangetoond dat veel goede beslissingen in het onderbewustzijn genomen worden, in perioden van rust. De aandacht die je per dag beschikbaar hebt, is eindig. Je moet opladen.

Omarm verveling
DW kan niet zonder het vermijden van afleiding. Doe je dat niet, dan verschuift je aandacht constant tussen verschillende onderwerpen. Dat is slecht voor dat moment, omdat je simpelweg niet tot DW komt. Maar het is ook negatief op de lange termijn. Door constant naar je telefoon te grijpen, train je je hersenen op een verkeerde manier. Je raakt verslaafd aan afleiding.

Overstap nar DW, hoe dan?
Alles goed en wel, maar hoe krijg je het voor elkaar om vanuit je huidige afleidingschaos over te stappen naar een manier van werken waarin DW centraal staat. Cal Newport geeft enkele tips:

+Kijk welke apps je online gebruikt. Weeg af: wat kost het me (tijd, aandacht) en wat levert het op? Voorbeeld: je bent journalist, brengt elke dag 1 uur op facebook door en het levert je gemiddeld 1 keer in de week een nieuwsverhaal op. De investering (5-7 uur per week) staat dan in geen verhouding tot de opbrengst (1 tip, die misschien nog niks oplevert ook). Newport: gebruik een app alleen als de opbrengst groter is dan de investering.
+Plan je hele dag. Overzicht geeft rust. Pas de planning aan zo vaak je wilt.
+Wees kritisch in je communicatie. Newport adviseert om e-mails met vage vragen als: 'Kun je me wat meer informatie geven over het nieuwe project' simpelweg niet te beantwoorden. Of om vragenstellers in elk geval te verplichten om gerichte, concrete vragen te stellen en hun huiswerk te doen. Verder: beantwoord e-mails op vaste momenten, niet versnipperd door de dag heen.